Quy trình thành lập bản đồ địa hình bằng công nghệ GNSS RTK

Để tạo ra một bản đồ địa hình đạt tiêu chuẩn kỹ thuật thì công nghệ GNSS RTK là yếu tố quan trọng. So với phương pháp truyền thống thì đo bằng RTK mang lại độ tin cậy cao, rút ngắn thời gian đo đạc, giảm nhân lực, nâng cao hiệu quả công việc. Bài viết sau đây sẽ giúp người dùng hiểu rõ quy trình thành lập bản đồ địa hình bằng công nghệ GNSS RTK.

Lợi ích khi thành lập bản đồ địa hình bằng GNSS RTK

So với các phương pháp truyền thống, GNSS RTK mang lại nhiều ưu điểm nổi bật như

• Độ chính xác cao, đạt tới 1-3cm
• Rút ngắn thời gian khảo sát.
• Tiết kiệm nhân lực, chỉ cần 1 người vận hành, giảm chi phí nhân công và thiết bị
• Dữ liệu được xuất trực tiếp sang AutoCAD, Civil 3D, HHMaps, TBC, gCadas và nhiều phần mềm khác.
• Phù hợp với nhiều loại địa hình và quy mô dự án.

Quy trình thành lập bản đồ địa hình bằng công nghệ GNSS RTK

Bước 1: Chuẩn bị

Trước khi tiến hành đo đạc, đơn vị khảo sát cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và máy RTK nhằm đảm bảo quá trình thu thập dữ liệu diễn ra thuận lợi. Chuẩn bị bản đồ nền khu vực khảo sát, hồ sơ mốc tọa độ và độ cao, phương án kỹ thuật khảo sát, danh mục điểm khống chế.

Chuẩn bị máy RTK phục vụ quá trình đo đạc, hiện nay có nhiều dòng máy RTK công nghệ cao phù hợp khảo sát địa hình như máy RTK Hi-Target V600L, Hi-Target vRTK… Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp hạn chế tối đa các sai sót phát sinh trong quá trình đo thực địa.

Bước 2: Thiết lập hệ thống GNSS RTK

Có 2 phương pháp phổ biến là sử dụng trạm base hoặc kết nối với trạm cors cục. Tùy thuộc vào khu vực khảo sát, tín hiệu trạm cors cục có ổn định hay không để lựa chọn phương án tối ưu. 1 số khu vực bị chắn tin hiệu hoặc tín hiệu trạm cors cục yếu, ảnh hưởng đến kết quả đo đạc thì sử dụng máy base phát tín hiệu là sự lựa chọn tốt nhất.

Bước 3: Đo điểm khống chế

Điểm khống chế là cơ sở để kiểm tra độ chính xác của toàn bộ khu vực khảo sát. Các điểm cần đo bao gồm điểm tọa độ, điểm độ cao, điểm kiểm tra, điểm khép kín. Trong quá trình đo cần thực hiện đo lặp một số điểm để đánh giá sai số và độ ổn định của hệ thống.

Bước 4: Đo chi tiết địa hình

Đây là công đoạn quan trọng nhất trong quy trình. Kỹ sư sẽ thu thập toàn bộ các điểm đặc trưng của khu vực khảo sát bao gồm địa hình tự nhiên như đỉnh đồi, chân dốc, khe suối… hay các địa vật như nhà ở, công trình xây dựng, cầu, cống… Trong quá trình đo, mỗi đối tượng đều được gán mã (Code) ngay trên bộ điều khiển để phục vụ công tác biên tập bản đồ sau này.

Bước 5: Kiểm tra dữ liệu tại hiện trường

Sau khi hoàn thành khu vực khảo sát, cần rà soát dữ liệu trước khi rời hiện trường bao gồm kiểm tra điểm bị trùng, sai cao độ, sai vị trí, điểm bất thường hoặc thiếu điểm đo. Nếu phát hiện sai sót cần tiến hành đo bổ sung ngay để tránh phải quay lại hiện trường.

Bước 6: Xuất dữ liệu khảo sát

Sau khi hoàn thành đo đạc, dữ liệu sẽ được xuất từ Controller dưới nhiều định dạng như: CSV, TXT, DAT… Các định dạng này có thể nhập trực tiếp vào các phần mềm xử lý dữ liệu chuyên ngành.

Bước 7: Xử lý số liệu và biên tập bản đồ

Dữ liệu được đưa vào các phần mềm chuyên dụng để xử lý như kiểm tra tọa độ, độ cao, loại bỏ điểm lỗi, chuẩn hóa mã đối tượng, tạo mô hình địa hình số, nội suy đường đồng mức và kiểm tra sai só.

Sau khi xử lý số liệu, tiến hành biên tập bản đồ vẽ đường đồng mức, biên tập địa vật, hoàn thiện hệ thống ký hiệu, chèn ghi chú, đánh số mốc, tạo khung bản đồ, chèn lưới tọa độ và hoàn thiện bản đồ theo đúng tỷ lệ thiết kế. Kết quả cuối cùng là bản đồ địa hình đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và phục vụ tốt cho các công tác quy hoạch, thiết kế và quản lý.

Những lưu ý khi sử dụng máy RTK để thành lập bản đồ địa hình

Để đảm bảo chất lượng bản đồ, người khảo sát cần lưu ý:

• Luôn kiểm tra trạng thái FIX trước khi lưu điểm.
• Đo kiểm các điểm khống chế định kỳ trong ngày.
• Thiết lập đúng hệ tọa độ VN-2000 và mô hình Geoid.
• Kiểm tra chiều cao sào thường xuyên.
• Sao lưu dữ liệu ngay sau mỗi ca đo.

Để đạt được chất lượng bản đồ tốt nhất, đơn vị khảo sát cần lựa chọn máy RTK chính hãng, tuân thủ quy trình kỹ thuật và thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra, xử lý dữ liệu trước khi nghiệm thu. Đây chính là nền tảng tạo nên các sản phẩm bản đồ địa hình có độ chính xác cao, đáp ứng yêu cầu của các dự án kỹ thuật hiện nay.